1. Sigorta Sürekli Atıyor

Bir sigortanın gün içinde tekrar tekrar atması, o devreye bağlı cihazların toplam gücünün sigortanın taşıyabileceği akımı aştığı anlamına gelebilir; bazen de kısa devre ya da kaçak akım söz konusudur. Devredeki cihaz sayısını azaltıp sigortayı tek seferliğine tekrar kaldırmayı deneyebilirsiniz; aynı cihazlar kapalıyken sigorta yine atıyorsa sorun kablo ya da bağlantı kaynaklıdır. Panoyu açıp teller üzerinde işlem yapmaya veya sigortayı daha yüksek amperli biriyle değiştirmeye kalkışmayın; bu, tesisatın kaldıramayacağı bir yükü gizler ve yangın riskini artırır. Tekrarlayan bir sigorta atması genellikle konuyu bizim gibi bir elektrik arıza ve tesisat ekibine bırakmanız gereken bir belirtidir.

2. Priz Çalışmıyor veya Kıvılcım Veriyor

Tek bir prizin çalışmaması çoğunlukla gevşek bir bağlantı ya da yıpranmış bir priz gövdesinden kaynaklanır; birden fazla priz aynı anda durursa sorun o devrenin tamamını etkileyen bir arıza olabilir. Panodaki ilgili sigortanın atıp atmadığını kontrol edebilir, farklı bir cihazla prizi test edebilirsiniz. Fişi taktığınızda kıvılcım görüyorsanız ya da priz gövdesi kararmışsa o prizi kullanmayı bırakın. Priz kapağını açmak veya içindeki kabloya dokunmak güvenli değildir; gerilim altındaki bir bağlantıyla temas riski taşır.

3. Işıklar Titriyor veya Kararıyor

Işıkların düzensiz titremesi genellikle gevşek bir bağlantıdan, aynı devreye binen ağır bir cihazdan (klima veya çamaşır makinesi gibi) ya da nötr hattındaki bir sorundan kaynaklanır. Titremenin belirli bir cihaz çalışırken artıp artmadığını gözlemlemek, arızanın kaynağını daraltmamıza yardımcı olan güvenli bir kontroldür. Titreme yalnızca tek bir armatürde görülüyorsa sorun büyük ihtimalle o noktaya özgüdür; evin genelinde görülüyorsa tesisatın ana hattıyla ilgili bir işaret olabilir. Anahtar veya avize bağlantısını kendiniz açmaya çalışmayın; nötr hattı sorunları göründüğünden daha karmaşık olabilir ve yanlış müdahale cihazlara zarar verebilir.

4. Ampul veya Spot Sık Sık Yanıyor

Aynı armatürde ampuller kısa aralıklarla yanıyorsa bunun nedeni genellikle gerilim dalgalanması, gevşek duy bağlantısı ya da armatürün gücüne uygun olmayan bir ampul seçimidir. Ambalajdaki güç değerinin armatüre uygun olup olmadığını kontrol etmek kendiniz yapabileceğiniz bir adımdır; doğru güçte ampulle değişim sonrası sorun tekrarlıyorsa bu artık elektriksel bir belirtidir. Elektrik kesilmeden duy bağlantısına veya armatüre müdahale etmeyin.

5. Elektrik Çarpılma Hissi

Bir cihaza veya metal yüzeye dokunduğunuzda hafif bir karıncalanma hissetmeniz, o cihazın ya da devrenin topraklamasının eksik veya hatalı olduğunu gösterebilir ve ciddiye alınması gereken bir belirtidir. Yapabileceğiniz tek güvenli adım cihazı prizden çekmek ve o prizi bir süre kullanmamaktır. Islak elle ya da ıslak zeminde müdahale etmeyin, cihazı veya prizi kendiniz sökmeyin; bu belirti topraklama kontrolü için yetkili bir elektrikçi gerektirir.

6. Kısmi (Bölgesel) Elektrik Kesintisi

Evin bir bölümünde elektrik kesilirken diğer bölümlerin normal çalışması genellikle o bölgeyi besleyen sigortanın atmasından veya hattaki bir bağlantı sorunundan kaynaklanır. Panoda hangi sigortanın düştüğünü görsel olarak kontrol edebilir, düşen sigortayı bir kez tekrar kaldırmayı deneyebilirsiniz; hemen tekrar düşüyorsa denemeyi tekrarlamayın. Bu tür bir kesinti genellikle tek bir sigortanın beslediği alanla sınırlı kalır; örneğin sadece mutfağın ya da üst katın etkilenmesi buna işaret eder. Ana hat veya kat dağıtım kutusuna dokunmayın; bu noktalardaki müdahale yalnızca yetkili elektrikçi tarafından yapılmalıdır.

7. Priz veya Anahtar Isınıyor

Bir prizin veya anahtarın dokunulduğunda ılık değil belirgin şekilde sıcak hissedilmesi, genellikle o noktadaki bağlantının gevşediğini ya da üzerindeki yükün fazla olduğunu gösterir. Isınan prizi hemen boşaltmak ve o noktayı kullanmayı durdurmak güvenle yapabileceğiniz tek şeydir. Isınma kararma veya yanık kokusuyla birlikteyse elektriği o devreden panodan kesip beklemeden bizi aramanızı öneririz.

8. Kaçak Akım Rölesi Sık Atıyor

Kaçak akım rölesinin sık sık atması, bağlı cihazlardan birinde küçük bir kaçak olduğunu ya da rölenin kendisinin arızalı olduğunu gösterebilir. Hangi cihaz devredeyken atmanın başladığını gözlemlemek, olası kaynağı daraltmak için elinizden gelen tek şeydir. Rölenin ne zaman devreye alındığını ve daha önce benzer bir sorun yaşayıp yaşamadığınızı hatırlamak da bize yardımcı olan bir bilgidir. Röleyi devre dışı bırakıp devreyi kaçak akım korumasız kullanmayın; bu koruma, çarpılma riskine karşı evdeki en önemli güvenlik katmanlarından biridir.

9. Cihazlar Yavaş Çalışıyor veya Garip Ses Çıkarıyor

Buzdolabı, klima gibi motorlu cihazların normalden yavaş çalışması ya da hafif vızıltı sesi çıkarması bazen gerilim düşüklüğünden, bazen de o devredeki bağlantı direncinden kaynaklanır. Bu belirti özellikle eski binalarda ana hattın güncel yük ihtiyacını karşılamakta zorlandığı durumlarda ortaya çıkar. Aynı belirtiyi birden fazla cihazda fark ediyorsanız bunu not almak, sorunun genel tesisattan mı yoksa tek bir cihazdan mı kaynaklandığını ayırt etmemize yardımcı olur. Cihazın kendisini açıp incelemek yerine gözlemlerinizi bizimle paylaşmanız daha güvenli ve daha hızlı sonuç verir.

10. Elektrik Faturası Beklenmedik Şekilde Yükseliyor

Kullanım alışkanlıklarınızda bir değişiklik yokken fatura tutarında sürekli bir artış görüyorsanız bu bazen tesisattaki bir kaçaktan bazen de eskimiş, verimsiz çalışan bir cihazdan kaynaklanabilir. Hangi ayda artışın başladığını ve o dönemde yeni bir cihaz kullanıp kullanmadığınızı gözden geçirmek faydalı bir ilk adımdır. Kaçak şüphesi kesinleşirse bu durumun kaçak akım rölesi ve topraklama yazımızda anlattığımız kontrol yöntemleriyle yerinde ölçülmesi gerekir.

Arıza Anında Elektriği Güvenle Nasıl Keserim?

Bir arıza sırasında geçici olarak elektriği kesmeniz gerekiyorsa, yapmanız gereken tek şey panodaki ilgili sigortayı ya da ana şalteri kapalı konuma getirmektir; bu, panonun kapağını açmadan, dışarıdan görünen kolu kullanarak yapılan bir işlemdir. Sigortanın veya şalterin üzerinde yazan konumu kontrol ederek hangi tarafa alacağınızı görebilirsiniz; ıslak elle dokunmayın ve panonun içine, kablolara veya bağlantı noktalarına temas etmeyin. Elektriği kestikten sonra tekrar açmayı denemeden önce arızanın nedenini anlamaya çalışın; nedeni belirsizken sigortayı tekrar tekrar denemek sorunu çözmez, sadece riski büyütür. Elektriği kestiğinizde evin bir bölümü ya da tamamı etkilenecektir; bu nedenle mümkünse önce bizi arayıp durumu anlatmanız, gerçekten elektriği kesmeniz gerekip gerekmediğine birlikte karar vermemizi sağlar.

Ne Zaman Hemen Elektrikçi Çağırmalı

Yanık kokusu, kararan bir priz, sürekli tekrarlayan bir sigorta atması ya da bir cihaza dokunduğunuzda hissedilen karıncalanma; bu belirtilerden herhangi biri varsa denemeye devam etmek yerine elektriği ilgili devreden kapatıp bizi aramanızı öneririz. Sigortanın sık atmasının kendine özgü ayrı nedenleri de vardır; bunu sigorta neden atar yazımızda daha ayrıntılı ele aldık. Belirtiyi fark ettiğiniz anı, hangi cihazların çalışır durumda olduğunu ve varsa daha önce yaşanmış benzer bir durumu not etmeniz, yerinde yaptığımız ölçümü daha kısa sürede sonuçlandırmamıza yardımcı olur. Ankara'nın seçkin semtlerinde yerinde ölçümle çalışıyor, arızayı tahmine değil ölçüme dayandırıyoruz.